Adûd

Isırıcı.

Şeriat ve kanun hükümlerini icabında zorla yaptıran.

Benden sonra hilâfet otuz senedir. Sonra melik-i adûd gelir.

(Hadîs-i şerîf-Müsnedü Ahmed)

Resûlullah aleyhisselâmın vazifesi üç kısım idi. Birincisi, Allahü teâlânın emir ve yasaklarını öğretmek (tebliğ); ikinci vazifesi, bunları gerekirse zor kullanarak yaptırmak (saltanat); üçüncüsü ise kalbleri temizlemek (ihsan) idi. Hulefâ-i Râşidîn, bu üç vazifeyi birlikte yaptı. Sonra gelenler, yalnız saltanat vazifesini yaptılar. O zamanki insanlar artık ancak zor kullanmaktan anladığı için bu halîfelere melikü’l-adûd denildi. Tebliğ vazifesi, mezheb imâmlarına, ihsan vazifesi de tasavvuf büyüklerine verildi.

(İzâletü’l-Hafâ)