Hılfu’l-fudûl

“Fadl’ların sözleşmesi” mânâsına, zulm ve haksızlığa karşı Câhiliyye devrinde bazı hamiyetli Mekkelilerin yaptığı ve Hazret-i Peygamber’in de iştirak ettiği centilmenlik antlaşması. Câhiliyye devrinde Yemen’den Zebidli bir tüccar Mekke’de uğradığı haksızlık üzerine Ebû Kubeys dağına çıkarak manzum bir şekilde haykırınca, Mekke’nin faziletli gençleri bunu telâfi etmek üzere Abdullah bin Cüd‘ân’ın evinde bir araya gelerek mazlumları korumak üzere ahidleştiler. Buna daha eski zamanlarda Cürhüm ve Katura kabilesinden Fadl adındaki birkaç kişinin anlaşmasına çok benzediği veya gaspedilen malları ödemeyi taahhüd ettikleri için hılfu’l-fudûl dendi. Hılfu’l-fudûle o zaman yirmi yaşlarında olan Resûl-i Ekrem aleyhisselâm da katıldı. Buyurdu ki:

“Abdullah bin Cüd‘an’ın evinde yapılan ahidde ben de bulundum. Bence o and kırmızı tüylü bir deve sürüsüne malik olmaktan daha sevgilidir. O zaman Haşim, Zühre ve Teym Oğulları, deniz bir kıl parçasını ıslatacak kadar suya malik oldukça [dünya durdukça] mazlumlarla birlikte bulunacaklarına and içmişlerdi. Ben ona İslâm devrinde bile çağrılsam icabet ederdim.”

(Hadis-i şerif-Müsnedü İmâm-ı Ahmed)