Kâ‘be
Tanım
Mekke-i Mükerreme şehrinde Mescid-i Harâm’ın ortasında bulunup, aynı zamanda Müslümanların kıblesi olan taştan yapılmış dört köşeli binâ. Beytullah. Beytü’l-haram. Bekke. Beytü’l-atîk. Hâtime. Basse. Kadîs. Nâzır. Karye-i Kadîme.
Allahü teâlâ, Kâ‘be’yi, o Beyt-i Harâm’ı insanlar için din işlerinde bir düzen ve dünyada cinâyetten emin bir yer kıldı.
(Mâide sûresi: 97)
Kâ‘be-i Muazzama’ya bakmak sevâbdır. İlk görüldüğünde yapılan duâlar kabul olunur. Peygamber efendimiz aleyhisselâm Kâ‘be-i Muazzama’yı gördüğü zaman; “Ey Allah’ım! Bu beytin şerefini, saygısını, heybetini arttır. Hac ve umre yapanların da şerefini, din gayretini, azametini ve keremini ziyâde et” diye duâ ederdi.
(Ezrâkî)
Kâ‘be-i Muazzama’yı, ilk olarak meleklerin yardımıyla Âdem aleyhisselâm inşâ etti. Nûh aleyhisselâm zamanındaki tûfana kadar zaman zaman tâmir edildi. Tûfandan sonra, İbrâhim aleyhisselâmın, zamanına kadar yeri belirsiz olarak kaldı. İbrâhim aleyhisselâm oğlu İsmâil aleyhisselâmla birlikte Allahü teâlânın emriyle Kâ‘be-i Muazzama’yı yeniden inşâ etti. İbrâhim aleyhisselâmdan sonra zaman zaman yıkılıp yeniden inşâ edilen Kâ‘be-i Muazzama, Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem otuz beş yaşındayken, Mekkeliler tarafından; 64 (m.683) senesinde Abdullah bin Zübeyr tarafından ve Mekke vâlisi Haccâc bin Yûsuf tarafından tekrar inşâ edildi.
(Ezrâkî)
Kâ‘be-i Muazzama 17 metre yükseklikte olup, dört köşe ve taştandır. Kuzey duvarı 8,8, güney duvarı 7, doğu duvarı 11,9, batı duvarı 12,8 m. uzunluğundadır. Doğu ve güney duvarları arasındaki köşede Hacerü’l-esved taşı vardır. Kâ‘be-i Muazzama’nın doğu duvarında bir kapı vardır.
(Mir‘at-ı Haremeyn)