Kalenderiyye
Tanım
Hamdûn Kassâr tarafından XII. asırda kurulan, dünyaya boş vermiş bir şekilde, farz ibâdetlerini göstermeden yapan, nâfile ibâdetlerden ziyade, bâtını temizleyip herkese tatlı söyleyerek kalb kazanmaya çalışan Melâmiliğe benzer bir tarikat. Zamanımızda, Kalender ismini taşıyan birçok kimse, doğru yoldan ayrılmıştır. Her türlü günahı işlemekte; “Kalblerimiz temizdir, her işi Allah rızâsı için yapıyoruz. Riyâdan, gösterişten kurtulup, hâlis Allah adamı olmak için günah işliyoruz. Allahü teâlânın ibâdete ihtiyâcı yoktur. Kulların günah işlemesi, O’na zarar vermez. Asıl günah, mahlûkları incitmek, can yakmaktır. İbâdet de, insanlara iyilik, ihsân etmektir” derler. Bu sözler, Allahü teâlâyı inkâr etmek olup, küfrdür, zındıklıktır. Bunların Melâmîlikle bir alâkası kalmamıştır. (er-Rıyâdü’t-Tasavvufiyye)