Mecâz

(A. Cevaz’dan) Bir kelimenin hakikî mânâsının haricinde kullanılması.

“İstersen köye sor”

(Yûsuf sûresi: 82)

Âyet-i kerîmesinde mecâz vardır. Çünki, bir yer olan “köy” zikredilmesine rağmen, içerisinde yaşayan insanlar kasdedilmiştir.

(Hâşiye-i Şeyhzâde)

Kelâmda asl olan mânâ-i hakîkattır. Ma’nâ-i hakîkî (ilk konulduğu mânâ) kastedilmesi mümkün olmadığı zaman mecâzî mânâ ele alınır. Evlâd (çocuklar) lafzı, asıl mânâsı itibâriyle ahfâd (torunlar) lafzını içerisine almaz. Fakat bir kimse malını evlâdına vakfetse, ancak evlâdı bulunmasa, bu takdirde, evlâdından ahfâdı kastedilir.

(Dürerü’l-Hükkâm)