Ney (nay)

Kamıştan yapılan damaksız çalgı âleti. Düdük.

Dinle neyden kim, hikâyet etmede, Ayrılıklardan şikâyet etmede.

(Mevlânâ Celâleddîn Rûmî)

Mesnevî’de geçen ney kelimesi, insan-ı kâmil mânâsındadır. Bu benzetmede bazı hikmetler mevcuttur. Meselâ neyin sesi kendiliğinden çıkmadığı gibi, kâmil insanın hareketleri ve sözleri de hep Allahü teâlânın ilhâmı iledir. İnsan-ı kâmilin hikmet dolu sözlerini işitip, dinleyenler kalblerini dünyaya bağlamaktan kurtarırlar ve ilâhî aşkları artar. Ney’in görünüşü dosdoğrudur. Kâmil insan olan Allah adamlarının da her hâli dosdoğru, ve güzel huylar sahibidir ve Allahü teâlânın ihsânlarına kavuşmuştur. İhsânlarla donatılmıştır.

(Şerh-i Mesnevî-Âbidin Paşa)

Kamış kalem.