Ümmü’l-kitâb

1. “Kitabın anası, kitabın esası” mânâsına müteşâbih âyetlerin anlaşılmasına yardımcı olması hasebiyle kitabın esası gibi olan muhkem âyetler. (Bkz. Muhkem Âyet) (Habîbim!) Sana kitabı indiren O’dur.

O’ndan bir kısım âyetler muhkemdir ki bunlar ümmü’l-kitâbdır.

(Âl-i İmrân sûresi: 7)

2.Allahü teâlânın yaratacağı şeyleri ile yarattıklarını, yaptıklarını ezelde bilmesi.

(Bkz. Levhü’l-Mahfûz) Allahü teâlâ dilediğini siler, dilediğini bırakır. Ümmü’l-kitâb O’nun katındadır.

(Ra‘d sûresi: 39)

Ümmü’l-kitâb, ezelî olan kelâm-ı ilâhînin ismidir. Melekler, bunu anlayamaz. Zamanlı değildir. Yani burada zaman yazılı değildir. Allahü teâlâdan başka, kimse bilmez. Hiç yok olmaz. Levh-i Mahfûz’da ise, değişiklik olur. Bunu melekler görür. İnsanın, işine göre, ömrü ve rızkı değişir. İyiler kötü, kötüler iyi olarak değiştirilebilir.

(Levhü’l-Mahfûz ve Ümmü’l-Kitâb Risâlesi li-İbni Kemâl)

3.Fâtiha sûresi.

(Bkz. Fâtiha Sûresi, Ümmü’l-Kur’ân) Dört şey Arş-ı a‘lânın altındaki bir hazineden inmiştir: Ümmü’l-kitab, Bakara sûresinin son âyetleri (Âmene’r-Resûlü), Âyete’l-kürsî ve Kevser (sûresi).

(Hadîs-i şerîf-Diyâü’l-Makdisî)