Akl-ı Fe‘âl
عقل فعالArapça
Tanım
İşrâkiyye (Yeni Eflâtunculuk) felsefesinde ukûl-ı aşerenin (on aklın) sonuncusu olup, yaşadığımız âlemle alâkalı akla verilen ad.
Bu filozoflar, Allah’ın yarattığı ve şimdi tabî‘at kuvveti denilen bir gücün mutlak kudretine inanırlar, buna akl-ı fe‘âl derdi. Allah’ın kendi yarattığı bu güce göre yaratmaya ve öldürmeye mecbur olduğuna inanırdı. İslâm inancına göre bu bâtıldır. Allah yaratmaya mecbur değildir. Akl-ı fe‘âl denilen şey de, yalnız filozofların vehmlerinde, hayallerinde olan bir şeydir. Bunlar, Allahü teâlânın yaratmasına sebeb olan şeylerdir. Bu sebebleri de, Allahü teâlâ yaratmıştır ve yaratmaktadır.
(Mektûbât-ı İmâm-ı Rabbânî)