Îmân-ı İstidlâlî

Delil ile bilip inanma. İslâm dininin îmân ve ibâdet bilgilerini, emir ve yasakları bir âlimden veya kitaptan okuyup, öğrenerek, bilerek inanmak.

Îmân-ı istidlâlî, Mevlâ-i müteâli, delil ile anlayarak bilendir. Onun îmânı kuvvetlidir.

(Miftahü’l-Cenne)

Peygamberleri aleyhimüsselâm taklit ederek hâsıl olan îmân, îmân-ı istidlâlîdir. Çünki o büyükleri taklit eden kimse, peygamberlerin bildirdiği her şeyin doğru olduğunu, delilleri görerek aklı ve düşüncesi ile anlamıştır. Çünki bir kimsenin gösterdiği yolun doğru olduğu Allahü teâlânın ona mûcizeler vermesinden anlaşılır... Mantığa dayanarak akıl ile düşünce ile hâsıl olan îmâna gelince; bu yoldan îmân elde edilebilir. Fakat peygamberleri aleyhimüsselâm taklit etmeye dayanmadan yalnız istidlâl (akıl yürütme) ile elde edilen îmân kıymetli değildir. Çünki o kimse, peygamberlerin bildirdiklerine değil, akla inanmış olmaktadır.

(Mektûbât-ı İmâm-ı Rabbânî)