Kadı (kâdî)

Kadâ eden, yani insanlar arasında vuku‘ bulan nizâ ve husumetleri, İslâm hukukuna göre halletmek; yetimlere vasî tayin etmek; vakıfları teftiş eylemek gibi bazı şer‘î maslahatları yerine getirmek üzere hükümdar tarafından tayin edilen hâkim.

Kadılar üç kısımdır: Biri Cennet’te, ikisi Cehennem’dedir. Hakkı bilen ve ona göre hüküm veren kadı Cennet’tedir. Hakkı bilen fakat ona göre hüküm vermeyen kadı Cehennem’dedir. Bilmediği hâlde hüküm veren kâdı da Cehennem’dedir.

(Hadîs-i şerîfİbn-i Mâce, Ebû Dâvûd, Tirmizî)

Kadı yerine oturunca, onun yanına iki melek iner ve zulmetmedikçe ona yol gösterirler. Onu muvaffak kılmaya çalışırlar. Eğer zulmederse, oradan ayrılıp kendi hâline bırakırlar.

(Hadîs-i şerîf-Ebû Dâvûd)

Kadının müctehid olması evlâdır, daha iyidir. Eğer müctehid kadı bulunmazsa âdil, sâlih, dininde emniyetli, aklında, anlayışında güvenilir olan biri seçilir. Ayrıca fıkhı ve sünneti de iyi bilmesi lâzımdır.

(Fethü’l-Kadîr)