Yetmiş İki Fırka

İnanç ve amelde Ehl-i Sünnet ve Cemaat’ten (Resûlullah aleyhisselâmın ve eshâbının yolundan) ayrılacağı hadîs-i şerîfte bildirilen bid‘at fırkaları.

Benî İsrâil yetmiş bir fırkaya ayrılmıştı. Bunlardan yetmişi Cehennem’e gidip, ancak bir fırkası kurtulmuştur. Nasârâ (Hristiyanlar) da yetmiş iki fırkaya ayrılmıştı. Yetmiş biri Cehennem’e gitmiştir. Bir zaman sonra benim ümmetim de yetmiş üç kısma ayrılır. Bunlardan yetmiş ikisi Cehennem’e gidip, yalnız bir fırkası kurtulur. Cehennem’den kurtulan fırka, benim ve eshâbımın gittiği yolda gidenlerdir.

(Hadîs-i şerîf-Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî, İbn-i Mâce)

Yetmiş iki sapık fırkaya mensub olanlar, Ehl-i sünnet âlimlerinin anladıkları gibi inanmayanlar, mânâsı açık olmayan nassları (âyet-i kerîme ve hadîs-i şerîfleri) yanlış te’vîl ettikleri için kâfir olmuyorlar ise de, sapık inanışları yüzünden Cehennem’e gideceklerdir. Fakat Müslüman oldukları için, azapta sonsuz kalmayacak, i‘tikâdlarının bozukluğu kadar yandıktan sonra tekrar çıkarılacak, Cennet’e sokulacaklardır. Yetmiş iki sapık fırka vardır. Bunların yaptıkları ibâdetlerin hiçbiri kabul edilmez.

(Mektûbât-ı İmâm-ı Rabbânî)

Yetmiş iki fırkanın esâsı dokuz fırkadır ki bunlar; Hâricî, Şiî, Mûtezile, Mürcie, Müşebbihe, Cehmiyye, Dırâriyye, Neccâriyye ve Kilâbiyyedir. Resûlullah aleyhisselâm ve dört halîfesinin zamanında bunların hiçbiri yoktu.

(Günyetü’t-Tâlibîn)