Ö

Bir malı kullanıp iade etmek veya tüketip mislini vermek üzere yapılan akid. Âriyet veya karz. (Bkz. Karz-ı Hasen, Âriyet)

Kızma, sinirlenme, hiddet. (Bkz. Gadab) Cennet, Allahü teâlâdan korkanlar için hazırlandı. Bunlar az bulunsa da, mallarını Allah yolunda verirler. Öfk…

Beş vakt namazdan ikincisi. Salâtü’z-Zuhr. Vakti, öğlen güneş tepeden ayrılmakla başlar, her şeyin gölgesi bir (İmâm Ebû Hanife’ye göre iki) misli ola…

Topuğun arka kısmı; ayakkabı veya terliğin, topuğun altına gelen yüksek kısmı. İmama uymanın sahih olması için şartlardan biri, imamın ökçesi, muktedî…

Umumiyetle sıvılarla hububatın, yani mekîl malların, alınıp satılması için kullanılan ölçülere verilen isim. Keyl. Hacim ölçüsü. Hububatın zekâtı ölçe…

Rûhun bedene olan bağlılığının sona ermesi, ruhun bedenden ayrılması, mevt. Her nefs (canlı) ölümü tadacaktır. (Âl-i İmrân sûresi: 185) İnsanlara vâiz…

İnsanı ölüm korkusuna sevk edip iş görmekten men eden ve başladığı tarihten itibâren en az bir yıl içinde ölüme götüren hastalık veya muharebede, bata…

İnsanı ölüm korkusuna sevk edip iş görmekten men eden ve başladığı tarihten itibâren en az bir yıl içinde ölüme götüren hastalık veya muharebede, bata…

Kocası ölen kadının yeniden evlenmeden beklemesi gereken müddet. Ölüm ıddeti, kadın hâmile ise doğuma kadar değilse hürlerde 4 ay 10 gün, câriyelerde

Hac zamanı olan beş günden, yani Arefe gününden ve Kurban bayramının dört gününden başka, senenin herhangi bir günü ihrâma girip Kâ‘be’yi tavâf etmek,…

Ömür ile kayıtlı. Farz olmakla beraber, yapılması hemen gerekmeyen. Zekâtın farz olması ömrî, yani gecikmelidir. Binaenaleyh ne zaman verilse eda sayı…

Bir kimseye; “Ömrün boyunca senin olsun” diyerek yapılan hibe. Bir evi, ömrî hibe câizdir. Hibe yapılan kimse vefât edince ev sahibine, ölmüşse mirasç…

Hayat, yaşama, yaşayış. İnsanın doğumundan ölümüne kadar geçen zaman. Herkesin ömrü ve ömürlerin kısalması hep yazılıdır. (Fâtır sûresi: 11) İnsanları…

Dinin ve aklın güzel gördüğü, beğendiği şey; İslâm hukûkunun kaynaklarından. (Bkz. Âdet) Zamanın değişmesiyle, örf ve âdete dayanan ahkâm değişebilir.…

1.Örf ile alâkalı, örfe dair. 2.Şer‘î meselelerin dışında kalan devlet işlerine dair, memurlarla alâkalı.

İnsanların güzel görüp âdet hâline getirdiği işler. Örf-i kavlînin zıddı. Kirâ mukavelesi yapıldıktan sonra ücretin peşin ödenmesi örf-i amelîdir.

Bir devir ve bütün beldelerdeki Müslümanların güzel görüp âdet hâline getirdiği işler. Örf-i hâssın zıddı. İnsanların kullanacakları suyun mikdarını v…

Anadolu’nun bazı mıntıkalarında mülk arâzî üzerinde bina yapmak ve ağaç dikmek sebebiyle doğan bir nevi kirâcılık hakkı.

Kur‘ân-ı kerîm ve sünnete aykırı örf. Örf-i sahihin zıddı. Meselâ evlat edindiği bir çocuğu kendi öz çocuğu olarak ilân etmek, örf-i fâsiddir.

Muayyen bir beldedeki veya muayyen bir muhitteki (çiftçi, tüccar gibi) Müslümanların güzel görüp âdet hâline getirdiği işler. Örf-i âmmın zıddı. Peşin…

Osmanlılar zamanında şer‘î hukukun hüküm koymadığı ve doldurulmasını hükümdara bıraktığı sahalarda şer‘î hukuka aykırı olmamak üzere maslahat icabı fe…

Harb, anarşi, tabiî âfet gibi fevkalâde hâllerde ilan edilen, bazı hak ve hürriyetlerin tahdit edilmesi neticesini doğuran idare tarzı. Sıkıyönetim.

Lafızların muayyen bir mânâda kullanılmasının âdet hâline gelmesi. Örf-i amelînin zıddı. Meselâ et sözünü, sığır ve koyun eti için kullanmak örf-i kav…

Kitap ve sünnete aykırı olmayan örf. Örf-i fâsidin zıddı. Meselâ erkeğin kadına nafaka verirken, beldesinde âdet olan şekilde vermesi örf-i sahih icab…

Sonradan ortaya çıkmış örf.

İnsanların beğenip, uzun zamandır yapageldiği şey. Gelenek ve görenek. İslâm hukûkunda yalnız dinin ve aklın güzel gördüğü, beğendiği örf ve âdetler m…

Onda bir. Topraktan alınan mahsûlün zekâtı. (Bkz. Uşr) Öşür vermek dinî delillerle sâbittir. Nitekim “Ekinin hakkını biçildiği gün verin” (En‘âm sûres…

Yağmur yâhud nehir suyuyla sulandığı takdirde mahsulün onda biri; kova veya dolaplarla sulandığı yâhud suyun para ile alındığı hâllerde yirmi de biri…

Yağmur suları ile haraç arâzîsi dışındaki dere, kuyu, çeşme suları ile deniz suyu. Mâ-i Uşr.

“Güzel ölüm” mânâsına iyileşmesi mümkün olmayan ve dayanılmaz acı veren hastalıklarda hastanın hayatına tıbbî bir şekilde nihayet verilmesi. İslâmiyet…